Schakelstation Beverwijk
Het gebied rond de Bazaar in Beverwijk staat aan de vooravond van een nieuwe fase. Waar het lange tijd werd gekenmerkt door technische infrastructuur en grootschalige handel, ontwikkelt het zich tot een levendige stadswijk. Om aan de snel groeiende vraag naar elektriciteit in de omgeving te voldoen, gaf TenneT Powerhouse Company opdracht voor het ontwerp van een nieuw 150 kV-schakelstation naast de Bazaar. De veranderende omgeving vormde het uitgangspunt om het schakelstation te benaderen als industrieel erfgoed voor de toekomst: essentiële energie- infrastructuur met een sterke architectonische uitstraling. Een centrale rol is daarbij weggelegd voor Powerwall van Studio RAP. Het keramische kunstwerk is geïntegreerd in de bakstenen gevel en behoort tot de grootste robotisch 3D-geprinte keramische kunstwerken ter wereld.
Energie-infrastructuur met een publiek gezicht
De gebiedsontwikkeling rond de Bazaar voegt woningen, werkplekken en nieuwe openbare ruimte toe en versterkt de relatie met het water. Het schakelstation krijgt daarin een prominente positie. Daarom is het ontwerp niet uitsluitend vanuit de technische opgave benaderd, maar ook vanuit de manier waarop het gebouw zich tot de toekomstige wijk en haar gebruikers verhoudt. Geleding, materialisering en detaillering verzachten het industriële karakter en brengen de schaal van het complex terug tot een maat die aansluit bij de omgeving.
De compositie bestaat uit twee samenhangende volumes: een hoger bakstenen bouwdeel voor de primaire elektrische installaties en een lager metalen volume voor de secundaire functies. Diepe bakstenen penanten geven de gevel ritme en diepte. Sculpturale metalen lamellen omhullen het lagere volume en verbinden beide gebouwdelen visueel tot één samenhangende compositie. Hun licht golvende verloop zorgt voor een steeds wisselend spel van licht en schaduw op de gevel. Samen met het keramische kunstwerk van Studio RAP maken deze elementen het schakelstation tot een architectonisch herkenningspunt dat nieuwsgierigheid wekt.
Van elektromagnetische velden naar keramisch reliëf
Studio RAP’s Powerwall, geïntegreerd in de bakstenen gevel, vormt een artistieke en figuratieve verbeelding van de functie van het schakelstation. Geïnspireerd door de onzichtbare elektromagnetische krachten die in het gebouw werkzaam zijn, vertaalt het kunstwerk hun beweging in een vloeiend reliëf dat de gevel een krachtige, expressieve uitstraling geeft. Door zijn schaal en uitgesproken verschijningsvorm trekt Powerwall al van grote afstand de aandacht, terwijl de verfijnde details juist van dichtbij zichtbaar worden.
Met behulp van computational design ontwikkelde Studio RAP 322 unieke 3D- geprinte keramische tegels. Samen vormen zij een keramisch reliëf van acht bij vijf meter, waarmee Powerwall tot de grootste robotisch 3D-geprinte keramische kunstwerken ter wereld behoort. Elke tegel werd in het eigen atelier van Studio RAP geproduceerd met behulp van robotisch 3D kleiprinten, waardoor subtiele verschillen in vorm, textuur en diepte ontstonden. Na het bakken werden de tegels afgewerkt met een transparante turquoise glazuurlaag. Het glazuur verzamelt zich in de groeven en verdiepingen en versterkt zo de levendigheid van het reliëf wanneer het licht over het oppervlak beweegt.
Ontworpen voor de wijk van morgen
Naarmate de energietransitie vordert, worden transformator- en schakelstations steeds nadrukkelijker onderdeel van onze leefomgeving. Het zijn geen publieke gebouwen, maar ze zijn wel zichtbaar aanwezig in het straatbeeld. Juist daarom vraagt hun ontwerp om een zorgvuldige architectonische benadering. Met het nieuwe schakelstation in Beverwijk laten Powerhouse Company en Studio RAP zien dat essentiële infrastructuur veilig en hoogwaardig functioneel kan zijn en tegelijkertijd een zorgvuldig ontworpen toevoeging aan de omgeving. Het resultaat is een herkenbare aanwezigheid in Beverwijk, ontworpen voor de energie-infrastructuur van vandaag én de wijk van morgen.
Samenwerkingspartners Architectural artwork design & 3D ceramic printing: Studio RAP
| Oplevering | 2026 |
| Projectteam | Paul Stavert (Partner in charge), Xavier Silva, Meagan Kerr, Remko van der Vorm, Maarten Diederix |
| Opdrachtgever | TenneT Nederland |
| Constructeur | JP van Eesteren, Mobilis TBI |
| Fotograaf | Sebastian van Damme |